ABD’de Trump yönetimi, yabancı öğrenci ve gazetecilere verilen vize sürelerini kısalttıklarını açıkladı.
İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) tarafından Perşembe günü yayınlanan yeni kurallara göre, bundan böyle yabancı öğrencilere en fazla 4 yıllık vize verilebilecek. Yabancı gazetecilere verilen vizelerin süresi ise 240 güne düşürülecek. Çinli gazetecilere verilen vizeler de 90 günle sınırlandırılacak.
“Göç sistemini kötüye kullanıyorlar”
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, söz konusu uygulamanın gerekliliğini savundu. “Onlarca yıldır yabancı öğrenciler süresiz olarak ABD’ye kabul ediliyor” diyen Mullin, bunun, “binlerce kişinin, ABD’den ayrılmaktan kaçınmak için sürekli olarak yeni eğitim programlarına kayıt yaptırarak göç sistemini kötüye kullanmasına imkan tanıdığını” savundu.
Mullin ayrıca, bundan böyle hükümetin ABD’deki yabancıları yeniden “gerektiği gibi inceleyebileceğini, denetleyebileceğini ve gözetim altında tutabileceğini” açıkladı. Son verilere göre ABD’de 1,1 milyondan fazla yabancı öğrenci eğitim görüyor. Bu sayıyla ABD, dünyada en çok yabancı öğrenciyi barındıran ülke konumunda.
ABD Başkanı Donald Trump, sık sık gazetecileri ve yayın kuruluşlarını doğrudan hedef alıyorFotoğraf: Mandel Ngan/AFP
Gazetecilik örgütlerinden tepki
Yeni uygulama, yabancı gazetecilerin uygunluk şartlarını karşıladıkları sürece ABD’de kalıp çalışmalarına imkan tanıyan “statü süresi” sistemini ortadan kaldıracak. Bu sistemin yerini, uzatılabilir olsa da sabit bir süre alacak. Çin vatandaşları için getirilen özel kısıtlama ise Hong Kong ve Makao gibi “özel idari bölgelerden” gelen gazetecileri kapsamayacak.
Yabancı gazetecileri savunan kuruluşlar bu değişikliğe karşı çıkarak, yeni uygulamanın gazetecilerin ABD’de yaşama ve çalışma kabiliyetini büyük ölçüde kısıtlayacağını belirtiyor.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü tarafından yapılan açıklamada, söz konusu değişikliğin uluslararası gazetecilerin ABD’den haber yapma kabiliyetini yok ettiği ve uluslararası yayın kuruluşlarının burada faaliyet göstermesini son derece zorlaştırdığı vurgulandı.
RSF’ye göre ayrıca, yeni kurallar, basın özgürlüğünü de zedeleyecek. Örgüt, gazetecilerin, başvurularının reddedilmemesi için yönetimi kızdırmaktan kaçınma baskısı hissedeceklerini öngörüyor.
Vize kısıtlaması ilk kez gündeme gelmiyor
İlk Trump yönetimi, 2020 yılında vize kurallarını değiştirmeye çalışmış ancak bu öneri Joe Biden’ın başkanlığı devraldığı 2021’de geri çekilmişti.
Beyaz Saray o dönem, COVID-19 salgını sırasında Çin ile ABD arasında gerginliklerin tırmandığı bir dönemde, üç Wall Street Journal muhabirinin sınır dışı edilmesi de dahil olmak üzere ABD’li gazetecilere Çin’de uygulanan muameleye karşılık olarak Çinli gazetecilerin vizelerini 90 günle sınırlandırmıştı. Biden yönetimi daha sonra bu kuralı gevşeterek kalış süresinin bir yıla kadar çıkmasına izin vermişti.
Trump yönetimi geçen yıl 90 günlük kuralı yeniden uygulamaya koymayı önerdiğinde, Çin Dışişleri Bakanlığı bunun “belirli bir ülkeyi hedef alan ayrımcı bir ABD hamlesi” olduğunu savunmuştu.
Yeni kural, Federal Sicil’de yayımlanmasının ardından 60 gün içinde yürürlüğe girecek. Son derece nadir görülen bir durum olsa da, Kongre’nin bu kuralı reddetme olasılığı da bulunuyor.
DW, AP / BÜ, HS
